Inhoud

Inhoud


Patricia Paay


Interview met Patricia Paay. 2011.

Patricia Paay ligt op bed. Om haar heen een stylist, een visagist, iemand voor de belichting en natuurlijk een fotograaf. Opdrachten worden gegeven, aanwijzingen voor het fraaiste plaatje. Opvallend detail: die aanwijzingen komen in dit geval niet van de fotograaf, niet van de stylist, niet van de visagist, maar van de gefotografeerde zelf. ‘Ik moet in een hemd,’ gebiedt ze, ‘Een hemmetje is altijd sexy.’ Tegen beter weten in waagt de fotograaf een poging wat invloed uit te oefenen: ‘Je haar zit in je gezicht,’ probeert hij voorzichtig. Haar reactie: ‘Dat is juist leuk.’ En grijnzend, terwijl ze zich even later omkleedt: ‘Da’s weer eens wat anders: iets aantrekken.’
En ja, ze mag de leiding nemen, want inmiddels heeft ze honderden fotosessies gedaan, zo zal ze naderhand ook met zichtbare trots benadrukken. Het blijft leuk, verzekert ze, én dat niet alleen, het gaat haar ook nog eens goed af. ‘Ik draai er mijn hand er niet meer voor om.’ Sterker nog: het is duidelijk wie bij zo’n sessie de baas is.
‘Ik weet gewoon goed wat ik wil. Ik heb precies in mijn hoofd hoe het eruit komt te zien op de cover van dit tijdschrift. Dát sfeertje wil ik neerzetten, dus moet ik zorgen dat ik degene ben die alles bepaalt. Zo zal ik ook geen dingen doen die niet bij mij passen, ik weiger me nu eenmaal anders voor te doen dan ik ben. Ik ben geen model. Ik verkoop het merk Patricia Paay.’
 
Géén model nee, maar verder is ze bijna alles: ze verdiende haar sporen al sinds de jaren ’60 als zangeres, ze is sinds enkele jaren jurylid bij talentenjachten bij SBS6 en RTL4, ze is hoofdredacteur van La Paay Magazine en eigenaar van de verzorgingslijn La Paay Cosmetics. Internetencyclopedie Wikipedia vat haar beroep daarom gemakshalve samen als ‘mediapersoonlijkheid’. Inmiddels zit ze al vijfenveertig jaar in het vak.
Vier jij zo’n mijlpaal?
‘Schei toch uit! Dat klinkt me veel te oubollig. Vijfenveertig jaar... Nee, ik verzwijg dat liever. Bovendien ben ik voor heel veel mensen juist nieuw. Die kennen me pas sinds kort als jurylid van Holland’s got talent en Popstars.
Stoort dat gebrek aan erkenning je?
‘Wat ik belangrijk vind is dat ze me allemaal aardig en eerlijk vinden.’
En dan maakt het niet uit dat jouw zangcarrière vergeten wordt?
‘Welnee. Dat ik er nu nog steeds ben, dat is toch al ongelooflijk? Het maakt me niet uit of de mensen me nog steeds, alweer of voor het eerst leuk vinden, ik ben er vooral verbaasd over dat het zo is. Hoe kan dat toch?’
Wat denk je zelf?
‘Ik doe mijn werk goed. En ik ben een heel ander type dan de rest. Ik reageer anders dan anderen, want ik heb veel Amerikaanse televisie meegemaakt en zo geleerd hoe dat werkt. Er komt een hoop brutaliteit en acteerwerk bij kijken.’
Maar gezongen wordt er nauwelijks meer.
‘Moet je horen: alles wat eruit te halen viel, heb ik eruit gehaald. Ik heb in vijf landen op nummer één gestaan, ik heb miljoenen platen verkocht. Ik ben populair geweest in Duitsland, in Frankrijk kon ik niet meer over straat. En nu hoef ik me niet meer te bewijzen. Daar heb ik helemaal geen zin in.’
Toch lijkt het me vreemd als mensen je niet kennen van wat je doet, maar van hoe vaak je in de media verschijnt.
‘Ik weet dat mensen denken dat ik een aandachtsjunk ben, maar dat ben ik ab-so-luut niet. Ik doe gewoon mijn werk en dat doe ik goed. Dáárom krijg ik aandacht, maar ik vraag er niet om. Mijn gelukkigste jaren waren in Amerika, toen ik elf jaar lang gewoon moeder was. Niemand die me kende, heerlijk vond ik dat.’
Als je anoniem wil blijven, dan moet je niet in je nakie in de Playboy gaan staan.
Met een zucht: ‘Daar kan ik nu wel eerlijk over zijn: dat deed ik natuurlijk alleen voor het geld. Ik zat er ook niet op te wachten om in mijn blote kont op de foto te gaan. Maar ja, ik kon het geld goed gebruiken. Ik ben tegenwoordig weer op mezelf aangewezen, ik heb geen man die voor me zorgt en ik heb straks geen pensioen. Dus ik probeer op deze manier wat te sparen.’
Hoe wist de redactie van Playboy eigenlijk hoe jouw lijf er uitzag?
‘Ik had drie keer in dat blad gestaan. Twee fotosessies en een deurposter...’
Jawel, maar dat is een poosje geleden. Een lichaam op leeftijd verandert.
‘Nou, de laatste keer was toen ik vijftig was, dat was natuurlijk ook al link. Maar ze wisten: Patricia verzorgt zich goed.’
Heb je van tevoren foto’s moeten laten zien? Of zijn ze je persoonlijk komen keuren?
‘Haha, een beetje wel. Met Jan [Heemskerk, hoofdredacteur van Playboy] zat ik in het hotel waar ik toen woonde, het was een mooie dag en ik droeg een dun jurkje. Ineens kijkt Jan me aan en hij zegt: “Meid, je ziet er heerlijk uit en je hebt geweldige borsten. We gaan het doen!” Zo ging het. Met al mijn kleren nog aan.’
Had je alle ophef eromheen toen al kunnen voorzien?
‘Ik wist dat er twee dingen zouden gebeuren: alle mannen zouden nieuwsgierig zijn en alle vrouwen zouden de boodschap voelen dat elke vrouw op elke leeftijd sexy kan zijn. Het is namelijk zo’n mythe dat vrouwen na een bepaalde leeftijd ‘op’ zouden zijn.’ Ineens fel: ‘Ik ben trots dat ik namens een hoop vrouwen kan zeggen: zie je wel, we kunnen het nog!’ 
De kritiek was dat je een uniek exemplaar tot standaard verheft.
‘Ach, ga toch weg. Ik zie om me heen genoeg vrouwen van in de zestig die er nog geweldig uitzien. Het gaat er om dat je jezelf goed verzorgt, dat je gezond leeft en flink beweegt. Maar het belangrijkste is dat je jong blijft in je mind. Je moet niet te veel terugkijken. Je moet nú leven en meedoen met wat er nu gaande is.’
Doen te weinig mensen dat?
‘In de media wordt het verkeerde voorbeeld gegeven. Neem nou zoiets als Omroep Max, dat vind ik echt niet okee. Alleen maar nostalgie en oubolligheid. Pure discriminatie is dat, zij zetten mensen buitenspel. Oudere mensen moeten zich verdiepen in de dingen van nu, niet in stomme filmpjes van tig jaar geleden. Die tijd is niet meer!’
Nee, nu is een tijd waarin vrouwen van zestig de Playboy-cover sieren.
‘Slim hè? Ik denk commercieel: ik wil verkopen. Het gaat mij er niet om dat ik mijn lichaam wil laten zien, ik wil dat blad aan de man brengen. Dus ik zei tegen Jan: check eens even of er ooit een vrouw van mijn leeftijd playmate is geweest. Nou, dat bleek natuurlijk niet zo te zijn. Dus ik heb een grote oorkonde thuis: ik sta in het Guinness Book of Records.’
Wat is leuker: in de Playboy staan of in het Guinness Book of Records?
‘Haha, het tweede. Absoluut!’
Er was ook een hoop commentaar. Opvallend was de aanvaring met Theo Maassen, die jouw naaktfoto’s tijdens De Wereld Draait Door in verband bracht met necrofilie.
‘Toen Theo dat zei, dacht ik in eerste instantie: hoe dúrf je? Maar als zakenvrouw dacht ik: dank je hartelijk! Het was ge-wel-dig hoe hij reageerde. Onbetaalbare reclame. Ik heb hem daarna nog een hand gegeven en gedacht: in the pocket, and now the sales!
Dat is een wel heel zakelijke benadering.
‘Het raakte me echt niet, zo stom vond ik het. Ik heb heel veel zelfrespect, daar komt hij niet tussen. Ik was vooral verbáásd over de haat van die man. Het was een belediging voor elke vrouw. En dan is het voor mij als Rotterdamse heel makkelijk om terug te schelden en te zeggen: “Nee, jij ziet er lekker uit.” Maar ik vond dat ik de eer aan mezelf moest houden.’ Lachend: ‘In Rotterdam zouden we zeggen: “Sorry, maar daar pis ik nog niet tegen.”’
Kan je echt zo makkelijk onderscheid maken tussen het mens en het merk Patricia Paay?
‘Ja. Op tv denk ik aan tv maken, in bladen denk ik aan bladen maken, ik weet precies wat er van me verwacht wordt. Dat zit er bij mij zo ingebakken, dat ik het meteen gebruik. Maar dát is de kunst en heel veel artiesten kunnen dat niet.’
Toch ziet het publiek vermoedelijk liever het mens dan met het merk.
‘Maar daar is het niet het wereldje naar. De Wereld Draait Door gaat niet om oprechte persoonlijke gesprekken, dat is gewoon een marktkraam waar ik mijn spulletjes kan verkopen. Maar komt Vinger aan de pols bij me langs, dan ben ik gewoon mezelf. Dat is een heel ander soort programma.’
Daarin vertelde je openhartig over je hartaandoening. Maar ben je dan niet stiekem ook een beetje aan het verkopen?
‘Nee, nee, nee. Daar denk ik op zo’n moment niet aan. Echt niet. Haha, je gelooft me niet, hè?’
Nee.
‘Ik heb aan dat programma meegedaan omdat ik het belangrijk vind een positieve boodschap te geven aan al die mensen die dezelfde aandoening hebben als ik. Dat je er gewoon mee kan leven.’
Wat merk je van de ziekte?
Ze grijpt met twee handen naar haar hals. ‘Hier, enorme druk. Als je van de spanning te veel adrenaline aanmaakt, dan kan het niet weg. Je hart krijgt geen zuurstof. Maar nu heb ik medicijnen en gaat het fantastisch.’
Als je last krijgt door adrenaline en spanning, dan heb je wel een rotvak gekozen.
‘Daar heb ik niet zoveel stress van, hoor. Over mijn werk maak ik me niet meer druk. De spanning zit in persoonlijke dingen, zoals mijn dochter, mijn relatie, de situatie thuis. Alhoewel, waar ik me soms wel aan erger: hoe die vreselijke roddelbladen tegenwoordig te werk gaan.’
Wat is er veranderd?
‘Ze gebruiken quotes die nooit gezegd zijn. Het gaat er niet eens om dat woorden verdraaid of uit de context gehaald zijn. Dat kan gebeuren. Maar de laatste tijd zie ik zo vaak dingen staan, die ik nooit van mijn leven heb gezegd, gewoon verzonnen door zo’n schrijver. Dat kon vroeger toch niet, of zie ik dat nou verkeerd?’
Helaas kan jij niet zonder die bladen.
‘Ze houden me in de publiciteit, dat is goed voor mijn carrière. Maar ik vind het wel jammer. Het hoeft van mij echt niet altijd een zacht verhaal te zijn. Dat is niet spannend, dat snap ik ook wel. Maar hoe ze tegenwoordig die bladen vullen voelt respectloos. Ze checken niks meer, daar heb ik een hekel aan. Wáárom bellen ze me niet gewoon op? Ik ben vrij eerlijk hoor.’
En dan heb je ook nog die fotografen in de bosjes...
‘Ja, ze zijn overal. Behoorlijk overbodig, alsof ze nog niet genoeg foto’s van me hebben. En ik snap het ook niet: loop ik met een hamsterzak van de Albert Heijn, komt dat meteen in zo’n blad. Maar heb ik een prachtige tas van Chanel, dan plakken ze er een balkje over. Dat vind ik zo flauw! Heb ik eindelijk mijn geld uitgegeven aan iets moois en dan mag niemand dat weten.’
Heb je een radar voor paparazzi ontwikkeld?
‘Ik heb ze bijna altijd in de gaten. Daarom zet ik meestal een donkere zonnebril op, dan verziek ik de foto een beetje. Het is niet leuk, maar het hoort erbij. Het is nu eenmaal mijn keuze. En zolang ze foto’s van me maken, ben ik blijkbaar populair en kan ik nog wat verdienen.’
Was dit nu waar je als tienermeisje van droomde?
‘Nee.’
Waarvan dan wel?
‘In de vakantie had ik bijbaantjes. Ik deed bij verschillende mensen hun haar, dat vond ik leuk. Ik was altijd al erg met uiterlijk bezig en het leek me wel wat om daar mijn geld mee te verdienen. Maar eigenlijk wist ik niet echt wat ik wilde. Ik rolde als zestienjarige in dit vak, maar of ik daar toen echt serieus mee door wilde...? Daar had ik nooit zo over nagedacht.’
Ze is even stil.
‘Daar heb ik eigenlijk geen tijd voor gehad.’
Je hebt nooit zangeres willen worden?
‘Nee.’
Hield je van het optreden?
‘Nee.’
Echt niet?
‘Ik ben een van de weinige zangeressen die niks geeft om optreden. Zingen in de studio vind ik heerlijk, maar op het podium voel ik me onprettig.’ Een muzikale comeback zit er dus niet in?
‘Misschien neem ik nog een cd op, dat lijkt me wel leuk. Als ik mijn carrière nog wat wil rekken, dan is dat een goede manier.’
Dat klinkt niet buitengewoon enthousiast.
‘Ho, pas op: als ik iets doe, dan zorg ik wel dat ik er plezier in heb! En ik doe mijn uiterste best. Hoe vaak heb ik niet ziek of verdrietig van die trap af moeten komen... Drie dagen nadat mijn huwelijk stuk liep, was de finale van Holland’s Got Talent. Tja, the show must go on.
Er moet brood op de plank.
‘Het liefst zou ik stoppen. Als ik morgen geld genoeg heb, dan hou ik er gewoon meteen mee op. Het is leuk werk, maar ik ben een beetje moe ervan. Er zijn geen verrassingen meer voor mij. Ik ken het gevoel, ik weet het nou wel.’
Ze glimlacht: ‘En dan nog zeggen mensen dat ik een aandachtsjunk zou zijn. Vertel me dan eens: waarom heb ik dan mijn vak achter me gelaten en ben ik elf jaar anoniem in Amerika gaan leven? Vijf jaar lang heb ik in Londen gewoond. Waarom zou ik dat doen?’
Nou?
‘Omdat ik dat veel lekkerder vind. Omdat die aandacht me gestolen kan worden. Zie jij Gerard Joling vijf jaar in Engeland wonen? Ik denk het niet.’

In opdracht van het Bladenweekgeschenk, 2011.



Terug naar Interviews
"Ik ben een van de weinige zangeressen die niks geeft om optreden""Het liefst zou ik stoppen. Het is leuk werk, maar ik ben een beetje moe ervan"
p. 831